Nieuw dit schooljaar
Taalbeheersing bij leerlingen is cruciaal voor hun schoolsucces en ontwikkeling. Dat geldt niet louter voor taalvakken, het is de sleutel tot leren in élk vak. Bijgevolg willen leraren taalcompetent lesgeven versterken in alle schoolvakken. Maar hoe zet je taal bewust in zonder dat je taalleraar hoeft te zijn? Tijdens deze studiedag van KU Leuven School of Education en LIVO focussen we op taalcompetent lesgeven in niet-taalvakken in het secundair onderwijs. We zoomen niet in op spelling of grammatica, maar op het taalgebruik dat nodig is om vakinhoud te doorgronden, denkvaardigheden te ontwikkelen en leerlingen sterker te maken in leren en communiceren. Deze namiddag biedt inspiratie, concrete voorbeelden en praktijkgerichte inzichten rond taalgebruik in niet-taalvakken, met aandacht voor de uitdagingen én kansen die vandaag op de onderwijsagenda prijken.
Programma:
13u00-13u30: Onthaal
13u30-14u30: Keynote ‘Iedere leerling taalcompetent! En iedere leraar een taalcompetente leraar!’ door Kris Van den Branden
14u30-15u: Praktijkvoorbeeld van taalbeleid op school vanuit het Miniemeninstituut te Leuven door Lieve Moeyersons
15u-15u10: Pauze
15u10-16u: 6 parallelle workshops:
16u-16u30: Plenaire terugkoppeling op basis van het referentiekader ‘de taalcompetente leraar’ van de Taalunie door Sien Buelens
16u30-17u: Receptie
Deze studiedag wordt georganiseerd i.s.m. KU Leuven School of Education en LIVO.
Het groeiende aantal leerlingen met een andere thuistaal dan het Nederlands daagt alle leraren uit om bewust aandacht te besteden aan hun instructietaal. Tegelijkertijd worden schoolteams uitgedaagd om in alle vakken kansen te scheppen voor leerlingen om hun taalcompetenties Nederlands verder te ontwikkelen. In mijn presentatie ga ik in op een resem vragen die leraren – van alle vakken en alle studierichtingen - zich hierover stellen. Bijvoorbeeld, hoe pas ik principes van taalgericht vakonderwijs toe in mijn vak? Wat zijn de principes van een krachtige taaldidactiek? Hoe kan je omgaan met de thuistalen van leerlingen? Wat zijn de kenmerken van een krachtig taalbeleid op school, en hoe worden zowel leerlingen als leraren daar taalcompetenter van?
Kris Van den Branden is hoogleraar taalkunde en hoofd van de Educatieve Master Talen aan de Faculteit Letteren van KU Leuven. Aan dezelfde universiteit is hij academisch promotor van het Centrum voor Taal en Onderwijs. Hij is de auteur van de veelgelezen onderwijsblog “duurzaamonderwijs.com”.
Keynote (lezing)
Praktijkvoorbeeld van taalbeleid op school vanuit het Miniemeninstituut te Leuven
Plenaire terugkoppeling op basis van het referentiekader ‘de taalcompetente leraar’ van de Taalunie
Leraren geschiedenis
Geschiedenis is essentieel een talig schoolvak. Zowel de taal van het verleden als die van geschiedenis stelt evenwel uitdagingen. In deze sessie gaan we op beide in. We verkennen de moeilijkheden en dialogeren over oefenen in aspecten van taalsteun, onder meer via Actief Historisch Denken werkvormen. Tot slot staan we stil bij taal en/in evaluatie van geschiedenisonderwijs.
Karel Van Nieuwenhuyse is als hoogleraar verbonden aan de Onderzoekseenheid geschiedenis KU Leuven, en verantwoordelijk voor de vakdidactiek en geschiedenis en PAV van educatieve master in de cultuurwetenschappen.
Marjolein Wilke is doctor in Geschiedenis en sinds 2016 betrokken bij de Educatieve Master in de cultuurwetenschappen.
Uitleg afgewisseld met interactie en actieve oefeningen
In CLIL-onderwijs worden vakken in een vreemde taal onderwezen. Het is daarbij belangrijk dat leerlingen de taal van het vak leren hanteren. Zo leren ze enerzijds communiceren als een bioloog of een geschiedkundige, en anderzijds de vaktaal hanteren binnen vakeigen genres. Deze workshop illustreert deze principes aan de hand van CLIL-materiaal voor het verdiepen van het begrip van leerlingen van de Sustainable Development Goals van de United Nations.
Lies Sercu is Hoofddocent Taalwetenschap bij de Onderzoekseenheid Taal, Onderwijs en Maatschappij van KU Leuven, waar ze cursussen geeft in Tweede taalverwerving en taalonderwijsmethodologie.
inleidende lezing en workshop
Taal speelt een sleutelrol in het begrijpen en toepassen van economische concepten. Deze sessie vertrekt vanuit herkenbare taaldrempels in het economieonderwijs en reikt concrete didactische strategieën aan om vaktaal, leesvaardigheid en mondelinge en schriftelijke taalproductie doelgericht te versterken. De focus ligt op behoud van vakinhoudelijke diepgang in de les, inclusieve klaspraktijken en haalbare ingrepen die het begrip, de redenering en de transfer van vaktaal ondersteunen.
Veerle Mommaerts is als hoofdlector verbonden aan de educatieve master economie.
Anneleen Van Nuffel is als praktijklector verbonden aan de educatieve master economie.
workshop
Taal is een sleutel tot leren. Toch is dit niet voor elke leerling vanzelfsprekend. In deze workshop leer je hoe je vakoverschrijdend aan taal kan werken in de arbeidsmarktfinaliteit. We staan stil bij manieren en strategieën om lezen, schrijven, spreken en luisteren effectief te integreren in PAV. Ook wanneer je geen PAV geeft, kan je deelnemen aan deze workshop.
Charlotte Arnou is onderzoeker aan KU Leuven en VUB, gespecialiseerd in krachtige leeromgevingen voor de B-stroom. Als voormalig leerkracht in de arbeidsmarktfinaliteit en OKAN vertaalt ze met het KaBOEM-project wetenschappelijke inzichten naar bruikbare praktijktips voor leraren. Daarnaast werkt ze mee aan het lopende traject rond taalontwikkelend lesgeven en schrijfdidactiek in de B-stroom (i.s.m. Vives Brugge) en het driejarig onderzoeksproject rond leesmotivatie als projectleider bij Howest.
Inleidende presentatie met interactieve workshop
Na deze workshop kunnen de deelnemers zelf aan de slag met taalgericht vakonderwijs in STEM.
Vaktaal, schooltaal of gewone taal? Soms lijkt elke instructie voor je klas Chinees... Werken aan taal is voor veel STEM-leerkrachten een opgave. Toch zijn taalproblemen een grote hindernis voor veel leerlingen tijdens de STEM-lessen. In deze workshop willen we aantonen dat dat echter niet zo moeilijk is als het soms lijkt. In het eerste deel tonen we hoe de principes van taalgericht vakonderwijs mooi blenden met de basispijlers van de iSTEM-didactiek. Door kleine aanpassingen kan je soms al een groot verschil maken. In het tweede deel gaan we dieper in op taaldoelen in STEM. Goed doordachte taaldoelen kunnen STEM-leerdoelen ondersteunen of zelfs versterken. We bekijken hoe je vervolgens doelgericht aan die STEM-taaldoelen kan werken.
workshop
In deze workshop gaan leerkrachten praktijkgericht aan de slag met AI (o.a. door AI in te zetten als didactische assistent en feedback-bot), ondersteund door theoretische inzichten.
Elke Van Steendam is docente taalkunde aan de Faculteit Letteren van KU Leuven. Ze doceert Engelse Taalbeheersing en onderzoeksmethodologie en is sinds 2015 coördinator van de Master Meertalige Communicatie in Brussel.
Jan Reynders is opleidingsondersteuner en leerkracht met expertise in het werken met AI in (schrijf)onderwijs.
Collaboratieve sessie
KH VIVES Campus Brugge
Xaverianenstraat 10
8200 Brugge, België
€ 45,00
Dag van
Classic
200
D26-021