Dag van geschiedenis
voor leraren uit de eerste, tweede én derde graad

Afgelopen

Inhoud

Programma:

8.30u - 09.00u: onthaal en didactische leermiddelenbeurs

09.00u - 10.30u: keuze tussen plenumreferaat 1 of 2

        • Plenumreferaat 1: De welwillende wereldspeler. Europa en de grootmachtenpolitiek (Sven Biscop)
        • Plenumreferaat 2: EU 'avant la lettre'. Een uitwisseling van mensen, materialen en ideeën doorheen de tijd (Patrick Degryse)

10.30u - 11.00u: pauze en didactische leermiddelenbeurs

11.00u - 12.30u: keuze tussen plenumreferaat 3, workshop 4 of workshop 8

        • Plenumreferaat 3: De mythe van de nieuwe oorlog. Oorlogsvoering van Oekraïne tot de Eerste Wereldoorlog (Tom Simoens)
        • Workshop 4: Cherchez la femme? Gender en diversiteit in de geschiedenisles (Sophie Bollen)
        • Workshop 8: De Palestijns-Israëlische kwestie: een turbulente geschiedenis (Joke Bekaert)

12.30u - 13.30u: lunch en didactische leermiddelenbeurs

13.30u - 15.00u: keuze uit 5 workshops

Werkwinkels

Doelgroep
Leraren derde graad, maar ook leraren uit de tweede graad zijn welkom.
Doelstelling

Begrijpen welke rol Europa vandaag speelt in de wereldpolitiek. 

Inhoud

Is er in een wereld van toenemende rivaliteit tussen de grootmachten, plaats voor een “welwillende” grootmacht? Is dat überhaupt mogelijk, een welwillende grootmacht? Europa versterkt zijn militaire macht; het moet ook waken over zijn economische machtspositie; en wat met de Europese waarden?

Methodiek

Lezing en discussie

Beurten
  • A: 09:00 tot 10:30
Docenten
  • Sven Biscop
Doelgroep
Leraren eerste en tweede graad, maar leraren uit de derde graad mogen zeker ook aansluiten.
Doelstelling
Hoe kan je reconstrueren hoe gewone mensen met elkaar in contact stonden voor de moderne tijd?
Inhoud

Exclusieve marmers, gehouwen uit Griekse eilanden of diep in de woestijn, kwamen terecht op de pleinen van Rome en andere grote steden. Sinds de Bronstijd werd glas gemaakt in Mesopotamië en Egypte geëxporteerd naar de verre uithoeken van de gekende wereld. De mens stond altijd al in contact met elkaar, en vaak wordt het belang van deze connecties onderschat. In deze bijdrage wordt gekeken hoe geologie en geschiedenis interageren. Hoe circuleren materialen, mensen en zelfs ideeën doorheen het landschap? Aan de hand van courante wetenschappelijke modellen en recent onderzoek wordt de uitwisseling van materialen en handel in grondstoffen bekeken van de Bronstijd tot de middeleeuwen. Er wordt in het bijzonder ingegaan op hoe men een archeologisch artefact met zijn herkomst kan verbinden, en hoe je op deze manier patronen van connecties kan reconstrueren.

Methodiek

Lezing, interactie

Beurten
  • A: 09:00 tot 10:30
Docenten
  • Patrick Degryse
Doelgroep
Leraren derde graad, maar ook leraren uit de tweede graad zijn welkom.
Inhoud

De oorlog in Oekraïne drukt ons opnieuw met de neus op de feiten na enkele decennia van ontwapening (sinds 1990) en oorlog tegen terrorisme (sinds 2001): oorlogsvoering kan nog steeds allesomvattend en totaal zijn. Bovendien zagen we in Oekraïne een terugkeer naar een manier van vechten die bij momenten erg geleek op de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog of de gemechaniseerde aanvallen met tanks en pantservoertuigen van de Tweede Wereldoorlog. Deze aspecten van oorlogsvoering worden nu volop (her)ontdekt, maar voor een oorlogshistoricus is dit eigenlijk vooral een terugkeer naar de 20ste eeuwse oorlogsvoering, zoals we die niet alleen in beide wereldoorlogen zagen, maar ook in de oorlog in Korea (1950-1953) of tussen Iran en Irak (1980-1988). Zelfs de 21ste eeuwse wapens waarmee de oorlog in Oekraïne wordt uitgevochten, met drones bij uitstek, zijn uitvindingen van de 20ste eeuw en dus niet zo nieuw als iedereen wel denkt.

Beurten
  • B: 11:00 tot 12:30
Docenten
  • Tom Simoens
Doelgroep
Leraren eerste en tweede graad
Doelstelling

Na deze workshop ben je in staat om je eigen lesmateriaal uit de eerste en tweede graad te verrijken vanuit een genderperspectief.

Inhoud
In deze sessie krijg je een historische invulling van wat gendergeschiedenis inhoudt en welke kansen dit biedt voor jouw lessen. Zo bekijken we hoe je je leerlingen vanuit een genderperspectief naar het verleden kan laten kijken, overlopen we welke kansen de eindtermen historisch bewustzijn hiertoe bieden en bestuderen we een aantal inspirerende voorbeelden.
Methodiek
Workshop
Beginsituatie
Academische bachelor of educatieve master geschiedenis of maatschappijwetenschappen.
Materiaal door deelnemers mee te brengen
Deelnemers brengen hun eigen opgeladen laptop en lesmateriaal mee.
Beurten
  • B: 11:00 tot 12:30
  • C: 13:30 tot 15:00
Docenten
  • Sophie Bollen
Doelgroep

Leraren tweede en derde graad

Doelstelling
  • In aangereikte praktijkvoorbeelden de criteria voor onderzoekend leren herkennen en inoefenen
  • Vanuit een aangereikt sjabloon en diverse sets met historische bronnen zelf een les onderzoekend leren opbouwen

Via de methode van onderzoekend leren realiseren leerlingen in één klap verschillende krachtlijnen van historisch denken. In het bijzonder redeneren met en over bronnen, komen tot beargumenteerde historische beeldvorming, het opbouwen van een historisch referentiekader en ontwikkelen van historische vraagstelling.

Inhoud

In deze sessie maak je kennis met de methode van onderzoekend leren. Via deze methode breng je leerlingen tot historisch denken door hen informatie uit uiteenlopende historische bronnen tegen elkaar te laten afwegen, rekening houdend met standplaatsgebondenheid en bruikbaarheid en betrouwbaarheid van historische bronnen. Van daaruit trainen de leerlingen zich in het formuleren van beargumenteerde historische beeldvorming, in antwoord op een prikkelende historische onderzoeksvraag waarop niet altijd één antwoord mogelijk is.

Wat? Leerlingen beantwoorden een prikkelende vraag aan de hand van aangeboden, zorgvuldig geselecteerde bronnen.

Hoe? Informatie uit de bronnen afwegen + verwijzen naar de bronnen.

Methodiek

Na een inleiding waarin de deelnemers aan de hand van voorbeelden kennis maken met de principes van onderzoekend leren, gaan ze in groepen zelf aan de slag met verschillende selecties aangereikt bronnenmateriaal (zowel primair als secundair, tekstueel en visueel). 

Beginsituatie

De deelnemers zijn vertrouwd met de krachtlijnen van historisch denken.

Beurten
  • C: 13:30 tot 15:00
Docenten
  • Herman Sterckx
Doelgroep

Leraren eerste graad (A en B) en leraren tweede en derde graad doorstroomfinaliteit

Doelstelling
  • Aanbrengen van nieuwe films en strips.
  • Zich bewust worden van de positieve en negatieve aspecten van het gebruik met films en strips in de klas.
Inhoud

De laatste jaren verschijnen er massa's strips over de oudheid, en kunnen we ook af en toe genieten van een nieuwe oudheidfilm in de bioscoop of op DVD. Vele leerkrachten zijn echter niet altijd op de hoogte van dit nieuwe materiaal, dat (hopelijk) ook in de smaak kan vallen bij hun leerlingen. Ik geef een kort overzicht van de nieuwe titels die recent uit zijn gekomen en besteed wat meer aandacht aan de pareltjes die ertussen zitten. In vele van deze strips en films zitten echter ook elementen die de historische toetssteen niet doorstaan. Een aantal van deze problemen gaan we meer in detail analyseren.

Methodiek

Interactieve lezing met PowerPointvoorstelling

Beurten
  • C: 13:30 tot 15:00
Docenten
  • Herbert Verreth
Doelgroep

Leraren eerste graad A, tweede en derde graad

Doelstelling

Na deze workshop kunnen de deelnemers hun evaluatiepraktijk meer en beter in lijn brengen met de leerdoelen historisch bewustzijn.

Inhoud

Leerkrachten stemmen hun lespraktijk wel af op de leerdoelen historisch bewustzijn, maar zijn doorgaans minder geneigd om dat ook te doen voor evaluatiemomenten.

Aan de hand van een theoretisch model maar vooral ook van concrete voorbeelden uit de verschillende graden en finaliteiten worden de uitdagingen en valkuilen ter zake scherper geformuleerd.

Zodoende besteedt deze workshop aandacht aan de wijze waarop historisch bewustzijn nadrukkelijker kan worden meegenomen in de evaluatiepraktijken in het vak geschiedenis.

Methodiek

Workshop met evenwichtige aandacht voor theorie en praktijk.

Beginsituatie

Vertrouwd zijn met de leerdoelen historisch bewustzijn.

Materiaal door deelnemers mee te brengen

Deelnemers brengen hun eigen opgeladen laptop mee.

Beurten
  • C: 13:30 tot 15:00
Docenten
  • Jan Van Schaftingen
Doelgroep

Leraren derde en vierde graad

Doelstelling
  • Leerlingen bouwen een historisch referentiekader op met structuurbegrippen, scharnierpunten en kenmerken eigen aan de moderne en hedendaagse tijd. (LPD 08.01)
  • Leerlingen vergelijken kenmerken van bestudeerde samenlevingen tussen periodes (LPD 08.04)
Inhoud

Hoe kun je deze complexe en gevoelige geschiedenis aankaarten in de klas? Wat is de impact van de opeenvolgende gebeurtenissen op de gedachten, gevoelens en gedragingen van de verschillende bevolkingsgroepen? 

Hoe zijn we beland waar we vandaag staan? We keren terug in de geschiedenis naar het grondgebied ‘from the river to the sea’ en halen enkele belangrijke gebeurtenissen aan. Welke gevolgen hadden die voor de inwoners van dat gebied? Hoe evolueerden de verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen? 

Hoe was de situatie vóór het VN-verdelingsplan? Wat is de impact van de Zesdaagse oorlog, de eerste Intifada, de Oslo-akkoorden, de bouw van de Muur, de blokkade van Gaza …

We leggen het internationaal recht als kader op de gebeurtenissen om enkele beslissingen en reacties beter te kunnen begrijpen. 

Daarnaast bespreken we enkele tools en handvaten om deze kwestie in de klas aan te kaarten, zonder dat de sfeer te beladen of gespannen wordt.

Methodiek

Vanuit de geschiedkundige gebeurtenissen onderzoeken we in kleine groepjes welke gevolgen en impact die hebben op de verschillende bevolkingsgroepen.

Beurten
  • C: 13:30 tot 15:00
  • B: 11:00 tot 12:30
Docenten
  • Joke Bekaert

Inschrijven

niet mogelijk

 

Praktische info

Datum

  • donderdag 15 oktober 2026
van 09:00u tot 15:00u

Locatie

KU Leuven Campus Kulak Kortrijk
Etienne Sabbelaan 53
8500 KORTRIJK, België

Prijs

€ 139,00
€ 49,00 (studenten lerarenopleiding)

inclusief broodjeslunch

Type nascholing

Dag van

Leerformat

Classic

Onderwijsniveau

  • Secundair Onderwijs
  •    Gewoon Secundair Onderwijs
  •       Eerste graad
  •       Tweede graad
  •       Derde graad

Doelgroep

  • Leraren en docenten

 

Maximum aantal deelnemers

200

Code

D27-007