Dag van chemie en biotechnieken

Inhoud

Timing:

13u00 – 13u30:         onthaal met koffie, thee of frisdrank + leermiddelenbeurs

13u30 – 15u00:         workshops beurt 1

15u00 – 15u30:         pauze met koffie, thee of frisdrank + leermiddelenbeurs

15u30 – 17u00:         workshops beurt 2

17u00 – 17u30:         informeel napraten & drankje


Er is parkeergelegenheid op de campus zelf maar ook op de Bollenparking, gelegen op de hoek van de Bollenstraat en de Meensesteenweg. Van daaruit is het ongeveer 5 min. wandelen naar de campus.

Wie dat wenst, kan 's middags terecht in het studentenrestaurant voor een warme maaltijd of een belegd broodje.


We organiseren deze studiedag i.s.m. Vives, KU Leuven, Odisee en iSTEM. 

Werkwinkels

Doelgroep
Leraren tweede en derde graad
Doelstelling

Deelnemers maken kennis met de Kjeldahlmethode en ervaren hoe een correcte staalname, goede laboratoriumpraktijken en kwaliteitscontrole bijdragen aan betrouwbare meetresultaten.

Inhoud

Bepaling van het ruw eiwitgehalte volgens Kjeldahl van een bloem-/voederstaal met goede labopraktijken (GLP)

De Kjeldahlanalyse wordt in de voedingsindustrie vaak toegepast en is een courante test in voedingslabo’s. Aan de hand van voorbeelden en beeldmateriaal wordt de toepassing ervan toegelicht en wordt de link gelegd naar de klaspraktijk.

We voeren een Kjeldahlanalyse uit: destructie van het organisch materiaal, omzetting van organische stikstof naar ammonium, vrijstelling en destillatie van ammoniak en kwantificering van stikstof via titratie.

We besteden ook aandacht aan het nemen en voorbereiden van een representatief staal, waarbij het belang van een correcte staalname voor de betrouwbaarheid van het resultaat wordt verduidelijkt. Ook de correcte laboratoriumpraktijken (GLP) worden toegelicht, waaronder nauwkeurig werken, correct gebruik van apparatuur en reagentia, veilig werken en correcte rapportering van resultaten.

De meetresultaten worden verwerkt en geïnterpreteerd. De kwaliteit van analytische resultaten wordt verduidelijkt aan de hand van herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid. Daarbij wordt ook het nut van kwaliteitscontrole in voedings- en laboratoriumanalyses toegelicht.

Methodiek

Korte toelichting, gevolgd door het uitvoeren van het experiment op verschillende stalen. Verwerking en bespreking van de resultaten, aangevuld met voorbeelden en beeldmateriaal.

Beginsituatie

Geen voorkennis vereist, maar wel interesse in chemie en voeding.

Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Evelien Van hooland
Doelgroep

Leraren derde graad

Inhoud

Crispr/CAS is een vrij recenten revolutionaire techniek die vaak wordt gebruikt in biotechnologische laboratoria en bedrijven. De ontdekkers van deze techniek/biologisch proces kregen recentelijk vele prijzen oa de Nobelprijs.

Sindsdien zijn er duizenden artikels verschenen mbt Crispr/CAS. De techniek laat toe om in alle organismen in te grijpen op het erfelijk materiaal (genen) en op die manier genen te veranderen (uit te schakelen of te herstellen).

In deze workshop zal in eerste instantie worden ingegaan op het biologisch proces en vervolgens op de modificaties die nodig zijn om bv genen uit te schakelen in organismen.

Vervolgens zal in een snelcursus bio-informatica worden ingegaan op een paar tools (o.a. Genbank, translate, guide RNA design) zodanig dat in de klas aan de leerlingen kan worden gevisualiseerd hoe een design van een guide RNA kan worden gedaan.

Tot slot zal ook een simulatie, wet-lab experiment worden gedaan om te tonen hoe een vitro Crispr/CAS experiment er kan uitzien.

Methodiek

Theoretische uitleg over Crispr/CAS, hands-on bio-informatica en een simulatie van een Crispr/CAS experiment.

Materiaal door deelnemers mee te brengen

Deelnemers brengen hun eigen opgeladen laptop mee.

Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Jan Van Doorsselaere
Doelgroep

Leraren derde graad dubbele finaliteit en doorstroomfinaliteit

Doelstelling

Overlopen van enkele belangrijke transities in en uitdagingen voor de chemische industrie.

Inhoud

Dit onderwerp wordt reeds aangeboden als gastles aan leerlingen van het vijfde en het zesde middelbaar (voornamelijk dubbele finaliteit en doorstroomfinaliteit). In deze gastles worden zaken zoals de klimaatproblematiek, de waterstofeconomie, de elektrificatie en de optimalisatie van de procesindustrie aan de hand van enkele voorbeelden geïllustreerd. Doelstelling van deze sessie is om naast het duiden van deze tendensen ook meer achtergrondinformatie te verstrekken aan leraren.

Methodiek

Lezing met veel ruimte voor interactie.

Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Luc Pinoy
Doelgroep

Leraren derde graad dubbele finaliteit en doorstroomfinaliteit

Doelstelling

Deelnemers maken kennis met een praktisch uitgewerkte laboactiviteit die ze kunnen inzetten in hun eigen klaspraktijk en verder kunnen verdiepen.

Inhoud

Praktisch aan de slag met kleur, concentratie en verdunningen

Uiteenzetting over risicoanalyse en veiligheidsmaatregelen, toegepast op een concrete laboactiviteit. Voorbereiding van de proef en opstellen van een SOP. Praktische uitvoering van een proef rond kleur, concentratie en verdunningen, aansluitend bij de leerplandoelen rond concentratie, verdunningen en analysetechnieken. Vanuit de eenvoudige meting wordt verder opgebouwd naar een spectrofotometrische proef met verwerking van meetresultaten via Excel spreadsheet.  

Methodiek

Korte toelichting, demonstratie en praktische uitvoering. Deelnemers verwerken de meetresultaten en bekijken mogelijkheden om de activiteit te vertalen naar hun eigen klaspraktijk.

Materiaal door deelnemers mee te brengen

Deelnemers brengen hun eigen labojas en veiligheidsbril mee.

Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Patrick Demeyere
Doelgroep

Leraren derde graad dubbele finaliteit en doorstroomfinaliteit

Doelstelling

Ruime set doelstellingen uit de vakken chemie, fysica, productietechnologie, labotechnieken, en zelfs andere vakken zoals geschiedenis, lichamelijke opvoeding, Nederlands ...

Je krijgt:

  • inzicht in hoe het project ontwikkeld werd door de samenwerking uit onderwijs en industrie als ‘good practice’;
  • een volledig overzicht over de inhoud van het project en de leermaterialen die Vlaanderenbreed gedeeld zullen worden op een later moment.
Inhoud

In deze workshop lichten we een project toe dat ontwikkeld werd in een samenwerking tussen BASF en leraren en dat focust op de richting Biotechnologische en Chemische Technieken (BCT). In dit project trekken leerlingen hun sportieve schoenen aan en gaan ze via onderzoek en ontwikkeling op zoek naar nieuwe materialen voor hun sportschoenen. Ze gaan aan de slag in het labo en leren wat de industriële procestechnieken en productietechnologie zijn voor gelijkaardige materialen waarmee ze mogen werken. Ze zoomen ook in op het duurzaamheidsvraagstuk bij grootschalige productielijnen voor chemische componenten en vergelijken de technische componenten van de klassieke stoomketel met die van de innovatieve E-boilers. Met dit project kunnen veel leerplandoelen behaald worden en zet je net die stap meer met een geïntegreerd STEM-project!

Methodiek

Presentatie met tijd voor vragen en interactie

Beginsituatie

Vakexperten uit STEM-vakken in richtingen BCT, BCW, WeWi, TWE, ... met zin om samen te werken met collega’s uit andere vakken.

Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Stijn Ceuppens
Doelgroep
Leraren tweede en derde graad dubbele finaliteit
Doelstelling

Deelnemers maken kennis met lesmateriaal rond bioprocessen dat aansluit bij de leerplandoelstellingen van BCT. Ze krijgen inzicht in hoe bioprocessen kunnen worden aangebracht en hoe de leerstof kan worden gekoppeld aan praktische toepassingen in het werkveld.

Inhoud

Lesmateriaal ontwikkeld in het kader van een masterproef Biochemie en Biotechnologie (2025-2026), met focus op de leerplandoelstellingen rond bioprocessen en scheidingstechnieken in BCT

Het ontwikkelde lesmateriaal rond bioprocessen (bijvoorbeeld synthese van (bio)chemische producten via fermentatie) wordt voorgesteld, met aandacht voor de aansluiting bij de diverse voorkenniselementen uit verschillende disciplines en de inbedding van de leerstof in de praktische toepassingen in het werkveld (bijvoorbeeld brouwen van bier). Anderzijds wordt ook een uitgewerkt practicum rond scheidingstechnieken aangeboden. Als scheidingstechnieken komen aan bod: diverse vormen van destillatie, filtreren, zeven...

Dit is materiaal dat onmiddellijk kan gebruikt worden door leraren die lesgeven in de BCT-richting.

Methodiek

Korte toelichting en bespreking van het lesmateriaal, gevolgd door een practicumsessie.

Materiaal door deelnemers mee te brengen
Deelnemers brengen hun eigen opgeladen laptop mee.
Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Nele Rotty
  • Mario Smet
  • Stijn Lenaerts
Doelgroep

Leraren derde graad

Doelstelling

Van ingrediënt tot consumentenverpakking: we bekijken de flow van ingrediënten tot een ingepakt levensmiddel.

Inhoud

Voedselveiligheid als rode draad doorheen een productieproces van een voedingsmiddel

Een HACCP-plan opstellen. Hoe doe je dat?

In deze workshop leggen we eerst uit wat HACCP is. Daarna gaan we concreet aan de slag met de productieflow van taco’s, en leer je een HACCP-plan opstellen.

Wat zijn de CCP’s (critical control points) en bij uitbreiding de PVA’s (punten van aandacht): waarom zijn die er, welke zijn er en hoeveel (hoe meer hoe beter ?) en hoe gaat een voedingsbedrijf daar mee om?

De productieflow is écht want deze workshop is ontwikkeld in samenwerking met een voedingsbedrijf. We gaan aan de slag met de échte werkdocumenten van het voedingsbedrijf!  Deze sessie is dus heel hands-on en kant-en-klaar om mee te nemen in je lespraktijk.

Methodiek

Theorie- en hands-on oefengedeelte aan de hand van praktische cases uit het voedingsbedrijf.

Beurten
  • A: 13:30 tot 15:00
Docenten
  • Ingrid De Man
  • Michele Desmet
Doelgroep

Leraren derde graad

Doelstelling

Van ingrediënt tot consumentenverpakking: we bekijken de flow van ingrediënten tot een ingepakt levensmiddel.

Inhoud

Voedselveiligheid als rode draad doorheen een productieproces van een voedingsmiddel

In deze sessie verdiepen we ons in de HACCP-plannen die we opstelden in de workshop ‘HACCP in de voedingsindustrie: basis’. Hierin leer je nog meer over de microbiologische, chemische en fysische gevaren/context in het voedingsbedrijf en de implicatie die dit heeft op het HACCP-plan. Door deze workshop zal je nog beter voorbereid zijn op de vragen van je eigen leerlingen in de lespraktijk.  

Opmerking: heb je vorig jaar onze workshop HACCP in de voedingsindustrie reeds gevolgd, dan kan je nu meteen instappen in deze verdiepingssessie.

Methodiek

Praktische cases uit het voedingsbedrijf.

Beurten
  • B: 15:30 tot 17:00
Docenten
  • Ingrid De Man
  • Michele Desmet

Inschrijven

inschrijven

 

Praktische info

Datum

  • woensdag 18 november 2026
van 13:30u tot 17:00u

Locatie

KH VIVES Campus Roeselare
Wilgenstraat 32
8800 ROESELARE, België

Prijs

€ 78,00
€ 25,00 (studenten lerarenopleiding)

Type nascholing

Dag van

Leerformat

Classic

Onderwijsniveau

  • Gewoon Secundair Onderwijs
  •    Tweede graad
  •       Derde leerjaar D-finaliteit
  •       Derde leerjaar Dubbele finaliteit
  •       Vierde leerjaar D-finaliteit
  •       Vierde leerjaar Dubbele finaliteit
  •    Derde graad
  •       Vijfde leerjaar D-finaliteit
  •       Vijfde leerjaar Dubbele finaliteit
  •       Zesde leerjaar D-finaliteit
  •       Zesde leerjaar Dubbele finaliteit

Doelgroep

  • Leraren en docenten

 

Maximum aantal deelnemers

150

Code

D27-009